همواره تعاریف مختلفی برای نخبگی وجود دارد که از زوایای مختلفی بدان می پردازد و این تعریف در طی قرون مختلف دستخوش تغییرات اساسی متناسب با شرایط آن دوره شده است، به طوری که در دوره‌ای این واژه برای توصیف کالاهایی خاص و مرغوب به کار میرفت، در دوره‌ای به گروهی خاص از مردم اطلاق میشد و در دوره ای نیز به عنوان یک مکتب فکری از آن یاد می شد. اما باتوجه به اینکه بنیاد ملی نخبگان در ایران به عنوان متولی اصلی حمایت از نخبگان عمل می کند، شاید اولین تعریفی که پس از شنیدن این واژه در ذهن ایجاد می‌شود تعریف ارائه شده از طرف بنیاد باشد. همچنین اکثر مزایای در نظر گرفته شده برای گروهی تحت عنوان نخبه نیز تحت نظر این سازمان و مطابق با قوانین و معیارهای آن ارائه می‌شود و طبیعی است که افراد نیز برای استفاده ار این مزایا و قرار گرفتن در این زمره مطابق با این قوانین فعالیت می‌کنند.
از طرفی پس از ارائه تعریف دانشگاه‌های نسل سوم در دنیای امروزی، تعاریف نسل اول و دوم دانشگاه که در آن ها دانشگاه فقط فضایی آموزش محور و یا فضایی با فعالیت های عموما تحقیقاتی و پژوهشی بود تحت تأثیر قرار گرفت. هر چند هنوز هم اغلب دانشگاه های ایران در همان نسل اول و دوم باقی مانده اند و تعریف دانشگاه نسل سوم بیشتر جنبه تبلیغاتی و شعارگونه دارد ولی قدرت گرفتن پارک های علم و فناوری و مراکز رشد حداقل در برخی از دانشگاه‌های برتر نوید نزدیک شدن دانشگاه ها به نسل سوم و تبدیل علم به ثروت را می‌دهد. با نزدیک شدن فضای دانشگاه به فضای کارآفرینی و کمتر شدن فاصله میان صنعت و دانشگاه، نهادهای متولی حمایت از این شرکت ها نیز به مرور به سمت سوق دادن تسهیلات و حمایت ها به سمت تولید ثروت از علم رفتند. در نتیجه ی این تغییر و تحولات و مسیر طی شده، مفهوم جدیدی تحت عنوان نخبه فناور ارائه شد که بر خلاف گذشته در آن شرط نخبگی تنها به معدل، نفرات برتر المپیادهای علمی و نفرات برتر جشنواره خوارزمی میشد، فاصله گرفت و در نتیجه معیارهای جدیدی همچون سابقه فعالیت در شرکت های خلاق و دانش بنیان، ثبت اختراع و سمت سازمانی در این شرکت ها که همگی از جنس کارآفرینی هستند به معیارهای قبلی اضافه شدند.
در نتیجه‌ی این تغییرات، حمایت و ارائه برخی تسهیلات به گروه جدیدی از نخبگان تحت عنوان نخبگان فناور با همکاری بنیاد ملی نخبگان و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری ارائه شد که در آن علاوه بر حمایت از نخبگان به صورت فردی، منافع شرکت های دانش بنیان و افراد نخبه به عنوان عضوی از این شرکت ها نیز در نظر گرفته شد. بدون شک می توان مهم‌ترین حمایت از این دسته حمایت ها را خدمت نظام وظیفه نخبگان فناور دانست که در آن معیارهای بسیار زیادی از هر دو دسته ی فعالیت های پژوهشی وفناورانه به صورت مجزا و تخصصی مورد برسی قرار می گیرد. در مطالب بعدی به بررسی بیشتر این حمایت خواهیم پرداخت.

 

, ,

Related Posts

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست